Koolgewassen in de wisselteelt

Je kiest je gewassen niet willekeurig, maar op basis van wat ze van de bodem vragen en wat ze erachter laten. Koolgewassen vormen een duidelijke groep in de wisselteelt omdat ze dezelfde biologische kenmerken delen. Ze zijn zware voedselvreten, gevoelig voor dezelfde ziekten en plagen, en ze laten een specifieke bodemsamenstelling achter. Door ze als één groep te behandelen, voorkom je dat problemen zich ophopen.

Wat de koolgroep gemeen heeft

De koolgroep omvat onder andere witte kool, bloemkool, spruitkool, broccoli, boerenkool en palmkool. Deze gewassen behoren tot dezelfde botanische familie. Dat betekent dat ze gevoelig zijn voor dezelfde schimmels en insecten. Het koolvliegje en het koolwitje zijn klassieke voorbeelden van plagen die zich op koolgewassen richten. Als je elk jaar kolen op dezelfde plek plant, blijft de populatie van deze plagen hoog. De larven overwinteren in de bodem en komen het volgende jaar massaal tevoorschijn.

Daarnaast vragen koolgewassen veel voeding. Ze zijn zware voedselfreters die grote hoeveelheden stikstof en andere mineralen uit de bodem halen. Na een jaar kolen is de bodem op die plek relatief uitgeput. Je hebt de tijd nodig om de bodem te herstellen voordat je weer zware gewassen plant.

Waarom je ze in de wisselteelt bij elkaar hoort

In de wisselteelt verdeel je je tuin in vakken. Elke groep gewassen schuift elk jaar een vak op. De Bolster biologische zaden adviseert om met drie of vier vakken te werken. Zo schuift elke groep elk jaar door. Werk je met zes vakken, dan begint de cyclus na zes jaar opnieuw.

Door koolgewassen als één groep te zien, zorg je dat ze niet op dezelfde plek terechtkomen. Je plant ze bijvoorbeeld in vak één. Het volgende jaar schuift de groep door naar vak twee. De plek waar de kolen stonden, krijgt een andere groep, zoals peulvruchten of wortelgewassen. Dit onderbreekt de cyclus van ziekten en plagen. Het koolvliegje vindt het volgende jaar geen gastheer meer op die plek.

Wat dat voor je tuin betekent

De wisselteelt heeft directe gevolgen voor hoe je je tuinbedden inricht. Je plant koolgewassen niet elk jaar op dezelfde plek. De regel is dat je kolen en aardappelen pas na zes tot acht jaar terug zet op dezelfde plek. Dit is een lange periode, maar het is nodig om de bodem te laten herstellen en de plaagpopulatie te laten dalen.

Je plant koolgewassen in de lente of het vroege voorjaar. Boerenkool en palmkool zijn winterse krachtpatsers die je in het voorjaar zaait. De teeltduur is lang, want je oogst pas in de herfst of winter. De plantjes hebben de tijd nodig om groot te worden en de kou te doorstaan.

Voeding en bodem

Koolgewassen vragen veel voeding. Als richtlijn per 10 vierkante meter geef je koolgewassen zoals witte kool, bloemkool en spruiten 0,8 tot 1,2 kilo compost of bemesting. Dit is een hogere dosis dan voor kruiden, die maar 0,4 tot 0,6 kilo nodig hebben. Je voert de bodem bij voordat je de kolen plant. Zo hebben ze de voeding die ze nodig hebben om goed te groeien.

De bodemzuurgraad is ook belangrijk. Voor koolgewassen is een zuurgraad van 6 tot 6,5 op lichte gronden en 6,5 tot 7 op zware gronden ideaal. Je meet de zuurgraad en bijt eventueel bij met kalk. Dit zorgt voor een bodem waarin de kolen goed kunnen wortelen.

Plagen en ziekten

Het koolvliegje en het koolwitje zijn de grootste vijanden van koolgewassen. Het koolvliegje legt zijn eieren in de grond rond de plantjes. De larven graven zich in de wortels en beschadigen ze. Het koolwitje legt zijn eieren op de bladeren. De rupsen eten de bladeren op. Door wisselteelt verminder je het risico op deze plagen. Je plant kolen niet elk jaar op dezelfde plek, dus de plagen vinden minder vaak een gastheer.

Je kunt ook andere maatregelen nemen, zoals het gebruik van netten. Maar wisselteelt is de basis. Het is een eenvoudige methode die werkt. Je hoeft geen chemicaliën te gebruiken. Je plant gewoon op de juiste plek, op het juiste moment.

Samenvatting

Koolgewassen horen bij elkaar in de wisselteelt omdat ze dezelfde voedselbehoefte hebben en gevoelig zijn voor dezelfde plagen. Je plant ze als één groep en schuift ze elk jaar een vak op. Je plant ze pas na zes tot acht jaar terug op dezelfde plek. Je geeft ze 0,8 tot 1,2 kilo voeding per 10 vierkante meter. Je houdt de zuurgraad tussen 6 en 7. Zo voorkom je ziekten en plagen en houd je je bodem gezond.