Moestuinbedden aanleggen: de juiste afmetingen en diepte

Je hebt je gewassen gekozen en je weet waar je wilt planten. Nu bepaal je de fysieke structuur van je tuin. De afmetingen van je bedden bepalen of je later comfortabel kunt werken en of je wortels genoeg ruimte krijgen.

Kies de breedte op basis van bereikbaarheid

De breedte van je bed hangt af van hoe je erbij komt. Als je aan beide zijden van een bed kunt staan, kies je voor een breedte van 60 tot 90 cm. Met een breedte van 60 cm kun je meestal tot het midden reiken zonder te veel te leunen; 90 cm geeft iets meer plantdiepte. Wil je aan beide zijden werken maar heb je meer ruimte voor rijen en wisselteelten, dan is 90 tot 120 cm een populaire keuze.

Benadert je je bedden alleen vanaf één kant, bijvoorbeeld omdat er een muur of heg aan de andere kant staat, dan kun je bredere bedden van 120 cm of meer gebruiken. In dat geval moet je wel zorgen dat je kunt reiken naar het midden. Een volwassen persoon reikt minstens 60 cm ver. Een lange bak van 120 x 180 cm waar je aan alle kanten bij kunt, is dus prima. Maak ’m dan liever 60 x 180 cm als je maar aan één kant kunt komen.

Korte bedden van 2 tot 4 m zijn overzichtelijker en makkelijker te verwerken. Bij langere bedden kun je tussenpaden of werkzones inplannen.

Bepaal de diepte van je aarde

De diepte van je teelaarde is cruciaal voor de wortelontwikkeling. Voor de meeste groenten is 25 tot 35 cm vruchtbare teelaarde voldoende. Diepwortelende gewassen zoals wortelsla, pastinaak en tomaten in dieper substraat vragen 40 cm of meer.

Als je verhoogde bakken gebruikt, kun je kiezen voor een hoogte van 40 tot 60 cm om bodemstructuur en drainage eenvoudiger te beheren. Voor verhoogde bedden geldt: 20 tot 30 cm is voldoende voor veel bladgewassen zoals sla, spinazie en ondiepe wortels zoals radijs. Voor tomaten, paprika’s, aubergine en dieper wortelende gewassen is 30 tot 45 cm geschikt; dit biedt meer voedings- en waterbuffer. Kies je voor 45 cm of meer, dan is dat ideaal voor betere toegankelijkheid, zoals minder bukken, of voor moestuinen op slechte grond.

Plan je paden

Paden zijn niet alleen voor het lopen; ze zijn je werkruimte. Houd ruimte voor paden van minimaal 60 cm. Wil je met een kruiwagen of rolstoel manoeuvreren, dan is 80 tot 100 cm nodig. Reserveer bij kruisingen en laadplaatsen extra ruimte van 120 tot 150 cm om een kruiwagen te kunnen keren of laden.

Basisbreedtes van 30 tot 45 cm zijn comfortabel voor voetgangers en smalle handgereedschappen, en ideaal tussen smalle bedden. Gebruik stapstenen met 40 tot 60 cm tussenruimte als je wilt besparen op materiaal maar toch goed loopcomfort wilt behouden.

Bouw of koop je bed

Bouw je een verhoogd bed zelf, dan gebruik je een frame van circa 1 meter breed, gemaakt van rottingbestendig hout zoals lariks of douglas. Kies een plek die minimaal 6 tot 8 uur direct zonlicht per dag krijgt. Voor de diepte is 30 tot 45 centimeter voor de meeste groenten meer dan genoeg. Diepere bedden van 60 centimeter zijn ideaal voor wortelgewassen zoals wortelen en pastinaken.

Koop je een kant-en-klare bak, dan moet de afmeting kloppen zodat je je bak kunt onderverdelen in vakken van 30 x 30 centimeter. Een standaard bak heeft 4, 8 of 16 vakken en meet 60 x 60, 60 x 120 of 120 bij 120 cm. Een moestuinbak moet ongeveer 20 cm diep zijn als je deze vult met een speciale grondmix. Deze mix geeft je planten precies wat ze nodig hebben en daarom is een laag van 20 cm mix voldoende. Overtollig water moet kunnen weglopen, dus zorg voor goede drainage.

Vul je bed aan met een mengsel van voedzame teelaarde en goed verteerde compost. Houd rekening met 30 tot 50% compost, afhankelijk van de kwaliteit van je grond. Laat voldoende voedingsdiepte over: minimaal 20 tot 30 cm nuttige teelaarde, liever 30 cm of meer voor dikkere wortels.

Met deze afmetingen leg je een basis die duurzaam is, bereikbaar blijft en past bij de biologie van je gewassen.